» سيد ضياءالدين طباطبايي از نگاه روزنامه ميهنپرستان
با شروع کار مجلس چهاردهم شوراي ملي در اوايل سال1323ش، سيدضيا طباطبايي با تشکيل حزب اراده ملي، نقش پُررنگِ خود، در عرصه سياسي ايران را آغاز نمود. اگرچه طيفي از سياسيون به هواداري از روزنامه او برخاستند...
» قرارداد جديد اراضي ميان شرکت نفت انگلستان و خوانين بختياري
در دهم شعبان سال 1339ق قرارداد جديدي مبناي عمل شرکت نفت و خوانين بختياري قرار گرفت. رئوس اين قرارداد عبارتند از: ماده اول: هرگاه کمپاني زميني را براي توسعه اداره لازم داشته باشد، به قيمت هر جريب قابل ذرع...
» فعاليتهاي تبليغاتي سازمان زنان
سازمان زنان که به منظور اجراي سياستهاي فرهنگي، اجتماعي دولت در سطح طبقات مختلف زنان ايران آغاز به کار کرد، بيشتر فعاليتهاي خود را در قالب فعاليتهاي فرهنگي ارائه ميداد. به همين دليل، سياستهاي خود را در زمينههاي...
» صادق هدايت و فرهنگ سياسي
هدايت بايد به صورت ترکيبي و جامع بررسي شود. کساني که با يک زاويه خاص به او نگاه کردند دچار آفت تکبيني شدند و در قضاوتهاي خود سرانجام به تحليلهاي نابجا و ناروا رسيدند. هدايت موجود پيچيده و داراي...
» فتح اصفهان آري فتح تهران نه - پرهيز از افراطيگري، تبعيد توسط افراطيون
مرحوم حاج آقا نوراللّه با هدف اعاده مشروطيتي که خود در نظر داشت و مدتي نيز آن را در اصفهان پياده نموده بود و براي جلوگيري از قدرت يافتن و حاکميت مجدد استبداد، با همفکري و کمک مرحوم آقانجفي به وسيله نيروهاي...
» فرهنگستان، سازمان پرورش افکار و ادبيات عصر تجدد
تأسيس فرهنگستان انعکاس عملي سياست ايرانگرايي اين دوره است. ضرورت ايجاد وحدت ملي و مقابله با تشتت اجتماعي زمينه ظهور چنين سازماني را فراهم آورد. در نزد متجددان وجود زبانها و لهجههاي اقوام مختلف مانع جدي نظام متمرکز و واحد ملي...
» فرهنگ سياسي ايران در دوره انحطاط
مناسبات فکري ــ فرهنگي و سياسي ــ اجتماعي خاورميانه اسلامي در سالهاي ورود به قرن 13ه / 19م چنان به وخامت گراييد که ديگر جايگاهي براي قدرتنمايي مادي و معنوي دستگاه حکومتي هند و خلافت عثماني و ايران صفوي در عرصه نظام بينالملل وجود...
» عزل و طرد ميرزا آقاخان نوري و خاندان او از سوي ناصرالدين شاه قاجار در يک سند تاريخي
ميرزا نصرالله فرزند اسدالله نوري است، که بعدها به ميرزا آقاخان معروف شد. او مدت 33 سال (۱۲۴۲-1275ق) در دربار 3 تن از پادشاهان قاجار (فتحعلي شاه، محمدشاه، ناصرالدين شاه) مشاغل و مناصبي چون وزارت لشکر...
» طرح آموزش عمومي منطبق با الگوهاي آموزش جوامع غربي
از پيش از ورود اسلام به ايران آموزش و سوادآموزي زنان چندان مرسوم نبود و پس از ورود اسلام به ايران و با وجود تأکيدات تعاليم اسلامي از پيش از ورود اسلام به ايران آموزش و سوادآموزي زنان چندان مرسوم نبود بر... لزوم تعليم و تربيت انسان، بنابه
» علاج، رفع احتياج از بيگانگان است - نگاهي به اقدامات اجتماعي و عامالمنفعه حاجآقا نورالله
حاج آقا نورالله براي تشويق هر چه بيشتر و گسترش کارهاي خير و عام المنفعه که در دو جهت رفاه داخلي و بينيازي از خارجي استوار بود، طي نامهاي به مرحوم حاجي صدرالمحدثين که از بزرگان وعاظ و خطيبي توانا بوده، دستور ميدهند...
» صادق هدايت و شکلگيري اصحاب ربعه
در اوائل دهه دوم قرن حاضر جمعي مرکب از سعيد نفيسي، عباس اقبال، محمدتقي بهار، نصرالله فلسفي، رشيد ياسمي، بديعالزمان فروزانفر که با حمايت دستگاه فرهنگي وقت به فعاليت ادبي ميپرداختند به «اصحاب سبعه» معروف...
» نظميه (شهرباني) در دوره قاجار؛ يک گزارش اجمالي
در آستانه شکلگيري و استقرار سلسله قاجارها (1209ق)، کشور اوضاع امنيتي بهساماني نداشت. آقا محمدخان، مؤسس سلسله قاجاريه، با انتصاب قاسمخان دولّو به عنوان کوتوال تهران، اولين گام را در راه تشکيل نظميه (شهرباني)...
» گذري بر پيشينه تاريخي نام « خليج فارس»
در نوشتار حاضر تلاش خواهد شد با تكيه بر شماري از منابع و كتب تاريخي به گونهاي مختصر و موجز پيشينه تاريخي كاربرد نام « خليج فارس» براي آبراه بسيار مهم و استراتژيك خليج فارس مورد بررسي، بازكاوي و يادآوري...
» روند شکلگيري آرشيو عکس موسسه مطالعات تاريخ معاصر ايران؛ به ياد مرحوم دکتر باقر عاقلي (1308-1392)
در واحد حقوقي براي اشخاص پرونده عکس وجود داشت. بدين ترتيب که تعدادي از عکسها از مجموعه موجود جدا شده بودند، چهرهها و موضوعهاي آنها شناسايي و در امور حقوقي و قضايي از آنها بهرهبرداري ميشد. موسسه پژوهش رسماٌ در...
» شيخ شديداً از رشوه بيزار بود!
با پيروزي قاطع علما و مردم، طبعاً وضع سپهدار سخت ناگوار شد. حتي برخي از علماي تهران و اصفهان (نظير سيد عبدالله بهبهاني و آقا نجفي اصفهاني) فتوا به تکفير و مجازات سخت سپهدار (از جمله تبعيد وي) دادند و نام او...
» زنجان عصر قاجار ؛ (پژوهشي در اسناد ميرزا ابوالمکارم موسوي زنجاني)
مجموعه اسناد خانوادگي حاج عزّالدين محمد ابوالمکارم زنجاني، پيشواي روحاني زنجان و خمسه و توابع در اواسط دوران قاجار بيشتر مربوط به دوران زعامت وي برآن ديار و مسائل پيش آمده در مشروطهخواهي زنجانيان و...
» از ۱۹۱۹ تا ۱۲۹۹
در سال ۱۹۱۷ درست يک سال مانده به پايان جنگ اول جهاني، روسيه شاهد دو انقلاب پياپي بود يکي انقلاب بورژوا ـ دموکراتيک فوريه و ديگري انقلاب بلشويکي اکتبر. در جريان انقلاب اول رژيم تزاري سرنگون شد و نظام ...
» قحطي بزرگ سالهاي ۱۹۱۷ - ۱۹۱۹
مطلب حاضر ترجمه فصلهای دوم و سوم کتاب قحطی بزرگ و مرگ و میر در ایران در سالهای 1917 تا 1919، اثر محمدقلی مجد است. فصل دوم کتاب با عنوان «قحطی بزرگ سالهای 1917 ـ 1919، بررسی اسنادی» به ...
PDF Format
» قتل محمدتقي خان پسيان
در سال 1309 هجري قمري در محله سرخاب تبريز طفلي پا به عرصه وجود نهاد كه محمدتقي ناميده شد. پدرش ياور محمدباقر خان پسيان از ايلات كرد منطقه و مادرش فاطمه سلطان عزتالحاجيه از همان كودكي در تربيت فرزند كوشيدند...
» نقد و معرفي کتاب «مراسلات طهران»
«مراسلات طهران» عنواني است که سرکار خانم منصوره اتحاديه براي نامههايي که از طهران به کاشان نگاشته شده، انتخاب نموده است. نام نويسنده نامهها «ميرزا حسن خان» و نام گيرنده مراسلات، «ميرزا حسين خان مبصّرالسلطنه» است...
» شيخ بهلول روحاني مبارز و سالخورده خراساني
وقتي که پهلوي اعلان منع امر به معروف و نهي از منکر نمود و خواست وضع را در ايران تغيير بدهد، حاجآقا نورالله مشهور به شهر قم آمدند، که با مرحوم حاج شيخ عبدالکريم يزدي مشورت کنند تا اخطار براي پادشاه...
» شيخ ابراهيم زنجاني و نمايندگي مجلس سوم و غوغاي جنگ جهانگير
زنجاني در دوره سوم مجلس (17 محرم 1333 ـ 6 محرم 1334 ق) مجدداً در 17 رجب 1333 از زنجان وکيل شد و به عضويت شعبه چهارم از شعبات 6 گانه مجلس درآمد. حدود يک سال بيشتر از عمر مجلس سوم نگذشته بود که جنگ جهاني اول...
» سازمان کوک
سازمان کوک از ابتکارات رکن 2 ارتش بود و هويتي مخفي و پنهاني داشت و هدف آن کنترل و برخورد اطلاعاتي با گسترش کمونيسم و حزب توده در شهرهاي شمالي کشور بود. اما به تدريج حيطه فعاليت آن گسترش بيشتري يافت و مراقبت و...
» ماجراي ريچارد سدان در ايران
ريچارد سدان Richard Seddan نماينده شرکت نفت انگليس و ايران در تهران، تحصيلکرده آکسفورد در سال 1933 وارد خدمت شرکت نفت شد. اولين سمت او در دستگاه توزيع نفت در عراق بود، در سال 1939 پس از 6 سال خدمت در عراق...
» ملي شدن صنعت نفت ايران و دسيسههاي انگستان در خوزستان
همزمان با تصويب طرح ملي شدن صنعت نفت ايران از سوي مجلسين شوراي ملي و سنا، شركت نفت ايران و انگليس از پرداخت سي درصد فوقالعاده دستمزد كارگران نفت بندر معشور، آغاجاري، لالي و نفت سفيد امتناع ورزيد و...
» کارنامه بريگاد قزاق در ايران
از جمله مهمترين ابزارهاي اعمال قدرت سياسي و نيز نظامي روسيه تزاري در ايران نيروي قزاق بود. نيروي قزاق که در سال 1879م در دوره سلطنت ناصرالدين شاه و با همت افسران روسي تأسيس شد، تا پايان حضور روسيه تزاري در...
» کودتاي سوم اسفند ١٢٩٩ و سلطانيسم ايراني
مقاله حاضر به تبيين نظري رابطه «کودتا با موضوع دولت در ايران» ميپردازد. ارائه ديدگاههاي جديد و توسعه بخشيدن به مفاهيم و نظريههاي سياسي مرسوم و يافتن مصداق عيني براي «سلطانيسم» که مفهومي ... PDF Format
» شيخ ابراهيم زنجاني کيست؟
شيخ ابراهيم زنجاني، از زمره دانش آموختگان حوزه ديني نجف، و واعظان زنجان در عصر قاجار است که در برهههايي از تاريخ مشروطيت نيز نقشي بارز ايفا کرده است. انتظاري که طبعاً از چنين کسي (با پيشينه...
» شهادت حاجآقا نورالله به روايت سيد اسدالله رسا
سيد اسدالله رسا روزنامهنگاري آزاده و دردمند بود که شخصيت حاجآقا نورالله را درک کرده و شيفته وي شده بود. اين مرد آزاده که خود طعم شکنجه پهلوي را چشيده بود و معني مبارزه با دستگاه ديکتاتوري را ميدانست پس از...
» تحصن علما و مردم در بقعۀ خواهر امام در رشت
در سالهاي واپسين حکومت مظفرالدين شاه اوضاع سياسي ـ اقتصادي ايران روز به روز وخيمتر ميشد؛ اين امر نارضايتي مردم را در پي داشت. عملکرد نادرست اقتصادي حکومت قاجاريه که به مرور و طي سالها موجب تضعيف نهادهاي اقتصادي...
|