ارتشبد بهرام آريانا

فاطمه معزي

بهرام آريانا

بهرام آريانا فرزند صدرالدين در سال 1285 ش در تهران متولد شد. نام اصلي او حسين منوچهري بود كه بر اساس گرايشات شديد باستانگرايي در سال 1328 آن را به بهرام آريانا تغيير داد. او تحصيلات نظامي خود را در مدرسة نظام در تهران به پايان برد و سپس در سال 1301ش بريا طي يك دورة عالي نظامي به پاريس رفت. در بازگشت به ادامة تحصيل در دانشكدة نظامي ايران پرداخت و مدتي بعد به اخذ دكتراي حقوق بين الملل از فرانسه موفق شد.

     پس از به پايان بردن دورة عالي نظامي در فرانسه او به خدمت ارتش درآمد و به فرماندهي گردان دانشكدة افسري برگزيده شد. او به آموزش رستة پياده دانشكده افسري و تدريس تاكتيك عمومي دانشگاه جنگ نيز اشتغال داشت. آريانا در دورة جنگ جهاني دوم مانند بسياري ديگر از افسران ارتش شاهنشاهي ايران به آلمان هيتلري تمايل داشت و به همين مناسبت به حزب كبود به رهبري حبيب الله نوبخت پيوست. اين حزب تمايلات نازيسمي داشت. اين رويكرد وي باعث شد تا پس از شهريور 1320 براي مدتي كوتاه به علت گرايشات ژرمنوفيلي دستگير شد.

از ديگر مناصب نظامي او بايد به فرماندهي لشكر يك گارد شاهنشاهي، معاون دانشكده افسري، فرماندهي آمادگاه لشكر خراسان، فرماندهي تيپ مهاباد، فرماندهي لشكر گارد شاهنشاهي نام برد. در دوران حكومت دكتر مصدق به عنوان رئيس هيئت اعزامي و وابستة درجه يك ايران درپاريس اعزام شد.

بهرام آريانا به هنگام اداي احترام به محمدرضا پهلوي

 

سقوط دولت دكتر مصدق به ايران بازگشت و به درجة سرتيپي ارتقا يافت، درسال 1334 به رياست ستاد نيروي زميني منصوب شد. سرلشگر بهرام آريانا در سال 1341 از سوي محمدرضا پهلوي با اختيارات تام ماًمور فرماندهي عمليات سركوب شورش عشاير در جنوب شد، اين شورش بر عليه اصلاحات ارضي انجام گرفت و سركوب آن با موفقيت صورت گرفت. آريانا در سال 1344 از سوي محمدرضا پهلوي به رياست ستاد بزرگ ارتشتاران منصوب شد و به مدت چهار سال در اين سمت فعاليت كرد. در همين دوران با تمايلات باستاگرايانه أي كه داشت به تقويت حزب آريا به رهبري هادي سپهر پرداخت. جاه طلبيهاي ارتشبد آريانا باعث شد تا ديگر امراي ارتش كه چندان علاقه أي به وي نداشتند شايعه كودتا عليه شاه را توسط وي راه بياندازند. اين شايعه موجبات بركناري وي را از رياست ستاد بزرگ ارتشتاران در ارديبهشت 1348 فراهم آورد و پس از مدتي كوتاه بازنشتسه شد. مدني نيز به رياست انجمن فرهنگ ارتش منصوب شد.

مراسم افتتاحيه مجلس شوراي ملي دوره 20 توسط محمدرضا پهلوي

      در همين سال 1348 او به ازدواج مجدد با دختري جوان به نام ثريا عصار اقدام كرد و نام او را از ثريا به آريانوش تغيير داد. تظاهر او به گرايشات باستانگرايي به حدي افزايش يافت كه شاهنامه را جايگزين با قرآن كرد و معتقد به تغيير خط فارسي به لاتين بود تا از اين طريق ارتباط با اعراب از بين برود.

اين تفكرات باعث شد تا ساواك رفتار وي را ناشايست بخواند و به همين منظور به دستور غيرمستقيم محمدرضا پهلوي در سال 1350 او به همراه آريانوش آريانا كشور را به مقصد پاريس ترك كرد. با آغاز انقلاب اسلامي بار ديگر مورد توجه قرار گرفت و در راًس يكي از نخستين گروههاي سلطنت طلب معارض با انقلاب “ ارتش آزاديبخش “ قرار گرفت و بودجه يك ميليون دلاري سرويسهاي اطلاعاتي بيگانه در اختيار وي نهاده شد.

ارتشبد بهرام آريانا به هنگام اعطاي نشان يكي از نيروهاي مخصوص

ارتش آزاديبخش در سال 1362 بر اثر اختلاف بين او و ديگر امراي اين ارتش مانند تيمسار اويسي از هم پاشيده شد، از آن پس او ديگر به فعاليت سياسي روي نياورد. بهرام آريانا در سال 1365 در سن هشتاد سالگي در پاريس فوت كرد.

 

حسن طوفانيان به اتفاق بهرام آريانا در حال روشن كردن شمع در يكي از كنيسه هاي اسرائيل









 













 

www.iichs.org